শেয়ারFacebookWhatsApp

[গণিত] নির্ণয় কর।

উত্তর: দেওয়া আছে, [গণিত] ধরি, [গণিত] বা, [গণিত] বা, [গণিত] বা, [গণিত] প্রদত্ত রাশি [গণিত]

HSC Higher Math 1st Paper Chapter 10: যোগজীকরণ CQ — Prosthuti প্রশ্নব্যাংক

HSC · Higher Math 1st Paper · Chapter 10: যোগজীকরণ · সৃজনশীল

[গণিত] নির্ণয় কর।

উদ্দীপক

P(x)=x2+4P(x)=x^2+4 এবং Q(x,y)=x2+y2Q(x, y)=x^2+y^2

রংপুর ক্যান্টনমেন্ট পাবলিক স্কুল অ্যান্ড কলেজ · 2025

উত্তর

ধরি, x2a2=zx^2-a^2=z 2x2x dx=dzdx=\mathrm{dz} x\therefore x dx=12dzdx=\frac{1}{2} d z প্রদত্ত রাশি =xdxx2a2=12dzz=12dzz\begin{aligned} & =\int \frac{x d x}{\sqrt{x^2-a^2}} \\ & =\int \frac{\frac{1}{2} d z}{\sqrt{z}}=\frac{1}{2} \int \frac{d z}{\sqrt{z}}\end{aligned} =12z12dz=\frac{1}{2} \int z^{-\frac{1}{2}} \mathrm{dz} =12z12+112+1+c=\frac{1}{2} \frac{z^{-\frac{1}{2}+1}}{-\frac{1}{2}+1}+c =12z12+c12+C=\frac{1}{2} \cdot \frac{z^{\frac{1}{2}}+c}{\frac{1}{2}}+C =z12+c=z^{\frac{1}{2}}+c =x2a2+c[z=x2a2]=\sqrt{x^2-a^2}+c\left[\because z=x^2-a^2\right] xdxx2a2=x2a2+c\therefore \int \frac{x d x}{\sqrt{x^2-a^2}}=\sqrt{x^2-a^2}+c

উত্তর

দেওয়া আছে, P(x)=x2+4P(x)=x^2+4 ধরি, x2+2=z2x^2+2=z^2 বা, x2+2+2=z2+2x^2+2+2=z^2+2 বা, x2+4=z2+2x^2+4=z^2+2 বা, 2xdx=2zdz2 x d x=2 z d z xdx=zdz\therefore \quad x d x=z d z প্রদত্ত রাশি =\int \frac{x d x}{P(x} \sqrt{P(x)-2}} =\int \frac{x d x}{\left(x^2+4\right} \sqrt{x^2+4-2}} \begin{aligned} & =\int \frac{x d x}{\left(x^2+4\right} \sqrt{x^2+2}} \\ & =\int \frac{z d z}{\left(z^2+2\right} z}=\int \frac{d z}{z^2+2} \\ & =\int \frac{d z}{z^2+(\sqrt{2})^2} \\ & =\frac{1}{\sqrt{2}} \tan^{-1} \frac{z}{\sqrt{2}}+c\end{aligned} =12tan1x2+22+c=\frac{1}{\sqrt{2}} \tan^{-1} \frac{\sqrt{x^2+2}}{\sqrt{2}}+c x2+2=z2z=x2+2\begin{array}{ll}\because & x^2+2=z^2 \\ \because & z=\sqrt{x^2+2}\end{array}

উত্তর

দেওয়া আছে, Q(x,y)=x2+y2\mathrm{Q}(\mathrm{x}, \mathrm{y})=\mathrm{x}^2+\mathrm{y}^2 এবং x5=0\mathrm{x}-5=0 question image এখানে, Q(x,y)=64Q(x, y)=64 বা, x2+y2=64x^2+y^2=64 বা, x2+y2=82x^2+y^2=8^2..(1)\ldots..(1) এবং x5=0x-5=0 বা, x=5x=5
(2)(1)\ldots\ldots(2) (1)
নং হতে পাই, y2=64x2y=±64x2\begin{aligned} y^2 & =64-x^2 \\ \therefore \quad y & = \pm \sqrt{64-x^2}\end{aligned} প্রথম চতুর্ভাগে yy ধনাত্মক অর্থাৎ y=64x2y=\sqrt{64-x^2} এখানে, B(5,0)B(5, 0) এবং C(8,0)C(8, 0) question image (1)নং বৃত্ত ও (2)নং সরলরেখা দ্বারা আবদ্ধ ক্ষুদ্রতর ক্ষেত্রের ক্ষেত্রফল =2×ABC= 2 × ABC অংশের ক্ষেত্রফল =258xdy=2 \int_5^8 x d y =25864y2dy=2 \int_5^8 \sqrt{64-y^2} d y =2sin158π26464sin2θ8cosθdθ=2 \int_{\sin^{-1}\frac{5}{8}}^{\frac{\pi}{2}} \sqrt{64-64 \sin^2 \theta \cdot 8} \cos \theta d \theta =288sin158π21sin2θcosθdθ=2 \cdot 8 \cdot 8 \int_{\sin^{-1} \frac{5}{8}}^{\frac{\pi}{2}} \sqrt{1-\sin^2 \theta} \cdot \cos \theta d \theta =128sin158π2cos2θcosdθ=128 \int_{\sin^{-1} \frac{5}{8}}^{\frac{\pi}{2}} \sqrt{\cos^2 \theta} \cdot \cos d \theta 128sin158π2cos2θdθ128 \int_{\sin^{-1} \frac{5}{8}}^{\frac{\pi}{2}} \cos^2 \theta d \theta =64sin158π22cos2θdθ=64 \int_{\sin^{-1} \frac{5}{8}}^{\frac{\pi}{2}} 2 \cos^2 \theta d \theta =64sin158π2(1+cos2θ)dθ=64 \int_{\sin^{-1} \frac{5}{8}}^{\frac{\pi}{2}}(1+\cos 2 \theta) d \theta =64[θ+sin2θ2]sin158π2=64\left[\theta+\frac{\sin 2 \theta}{2}\right]_{\sin^{-1} \frac{5}{8}}^{\frac{\pi}{2}} =64[θ+2sinθcosθ2]sin158π2=64\left[\theta+\frac{2 \sin \theta \cdot \cos \theta}{2}\right]_{\sin^{-1} \frac{5}{8}}^{\frac{\pi}{2}} =64[θ+sinθcosθ]sin158π2=64[\theta+\sin \theta \cdot \cos \theta]_{\sin^{-1}\frac{5}{8}}^{\frac{\pi}{2}} =64[(π2+sinπ2cosπ2)=64\left[\left(\frac{\pi}{2}+\sin \frac{\pi}{2} \cdot \cos \frac{\pi}{2}\right)\right. (sin158+sinsin158cossin158)]\left.-\left(\sin^{-1} \frac{5}{8}+\sin \sin^{-1} \frac{5}{8} \cdot \cos \sin^{-1} \frac{5}{8}\right)\right] question image =64[π2+0sin15858coscos1398]=64[π2sin15858×398]=(32π64sin158539)\begin{aligned} & =64\left[\frac{\pi}{2}+0-\sin^{-1} \frac{5}{8}-\frac{5}{8} \cdot \cos \cos^{-1}\frac{\sqrt{39}}{8}\right] \\ & =64\left[\frac{\pi}{2}-\sin^{-1} \frac{5}{8}-\frac{5}{8} \times \frac{\sqrt{39}}{8}\right] \\ & =\left(32 \pi-64 \sin^{-1} \frac{5}{8}-5 \sqrt{39}\right) \end{aligned} বর্গ একক নির্ণেয় আবদ্ধ ক্ষুদ্রতর অংশের ক্ষেত্রফল (32π64sin158539)\left(32 \pi-64 \sin^{-1} \frac{5}{8}-5 \sqrt{39}\right) বর্গ একক।
HSCHigher Math 1st PaperChapter 10: যোগজীকরণরংপুর ক্যান্টনমেন্ট পাবলিক স্কুল অ্যান্ড কলেজ
12টি সম্পর্কিত প্রশ্ন — উত্তর ও ব্যাখ্যা লকড

1.f(x)dx\int f(x) d x এর মান কোনটি?

Jessore · 2017

  • 12x+C\frac{1}{2 x}+C
  • 1x+C\frac{1}{x}+C
  • xln2x+x+Cx \ln 2 x+x+C
  • xln2xx+Cx \ln 2 x-x+C

উত্তর ও ব্যাখ্যা দেখতে ফ্রি রেজিস্ট্রেশন করো

ফ্রি শুরু করো

2.নিচের উদ্দীপকের আলোকে প্রশ্নের উত্তর দাও: f(x)=ln2xf(x)=\ln 2 x f(x)f(x)বক্ররেখার x=2x = 2 বিন্দুতে স্পর্শকের ঢাল কোনটি?

Jessore · 2017

  • 14\frac{1}{4}
  • 12\frac{1}{2}
  • 22
  • 44

উত্তর ও ব্যাখ্যা দেখতে ফ্রি রেজিস্ট্রেশন করো

ফ্রি শুরু করো

3.নিচের উদ্দীপকের আলোকে প্রশ্নের উত্তর দাও: f(x)=cotx,g(x)=cosec2xf(x)=\cot x, g(x)=\operatorname{\cosec}^{2} x f(x)dx=\int f(x) d x= কত ?

Dhaka · 2017

  • cosec2x+c\operatorname{\cosec}^{2} x+c
  • cosec2x+c-\operatorname{\cosec}^{2} x+c
  • lncosecx+c\ln |\operatorname{\cosec} x|+c
  • ln(sinx)+c\ln (\sin x)+c

উত্তর ও ব্যাখ্যা দেখতে ফ্রি রেজিস্ট্রেশন করো

ফ্রি শুরু করো

4.f(x)=4xf(x)=4 x ı. dxf(x)=14lnx+c\iief(x)dx=14e4x+c\iii02f(x)dx=8\begin{array}{l}\text{\i. } \quad \int \frac{d x}{f(x)}=\frac{1}{4} \ln x+c\text{\ii. } \int e^{f(x)} d x=\frac{1}{4} e^{4 x}+c\text{\iii. } \int_{0}^{2} f(x) \mathrm{dx}=8\end{array} নিচের কোনটি সঠিক?

Dhaka · 2017

  • i ও ii
  • i ও iii
  • ii ও iii
  • i,ii,ও iii

উত্তর ও ব্যাখ্যা দেখতে ফ্রি রেজিস্ট্রেশন করো

ফ্রি শুরু করো

5.f(x)=sin2xf(x)=\sin 2 x হলে - ı. limx0x)2x=1\iif(x)=2cos2x\iiif(x)dx=cos2x+c\begin{array}{l}\text{\i. } \quad \lim_{x \rightarrow 0} \frac{\not(x)}{2 x}=1\text{\ii. } f^{\prime}(x)=2 \cos 2 x\text{\iii. } \int f(x) \mathrm{dx}=\cos 2 \mathrm{x}+\mathrm{c}\end{array} নিচের কোনটি সঠিক?

Dhaka · 2017

  • i ও ii
  • i ও iii
  • ii ও iii
  • i,ii,ও iii

উত্তর ও ব্যাখ্যা দেখতে ফ্রি রেজিস্ট্রেশন করো

ফ্রি শুরু করো

6.x216+y29=1\frac{x^{2}}{16}+\frac{y^{2}}{9}=1 উপবৃত্তের ক্ষেত্রফল কোনটি?

Sylhet · 2017

  • 4π4 \pi
  • 9π9 \pi
  • 12π12 \pi
  • 16π16 \pi

উত্তর ও ব্যাখ্যা দেখতে ফ্রি রেজিস্ট্রেশন করো

ফ্রি শুরু করো

7.23xx21dx\int_{2}^{3} \frac{x}{x^{2}-1} d x এর মান কত ?

Rajshahi · 2017

  • ln83\ln \frac{8}{3}
  • 12ln83\frac{1}{2} \ln \frac{8}{3}
  • 12ln24\frac{1}{2} \ln 24
  • ln24\ln 24

উত্তর ও ব্যাখ্যা দেখতে ফ্রি রেজিস্ট্রেশন করো

ফ্রি শুরু করো

8.013dx1+x2=?\int_{0}^{1} \frac{3 d x}{1+x^{2}}=?

Barisal · 2017

  • 3π4\frac{3 \pi}{4}
  • 3π4-\frac{3 \pi}{4}
  • π4\frac{\pi}{4}
  • π4-\frac{\pi}{4}

উত্তর ও ব্যাখ্যা দেখতে ফ্রি রেজিস্ট্রেশন করো

ফ্রি শুরু করো

9.0π22sin2xdx=?\int_{0}^{\frac{\pi}{2}} 2 \sin^{2} x d x=?

Jessore · 2017

  • π212\frac{\pi}{2}-\frac{1}{2}
  • π2\frac{\pi}{2}
  • 11
  • 22

উত্তর ও ব্যাখ্যা দেখতে ফ্রি রেজিস্ট্রেশন করো

ফ্রি শুরু করো

10.0π2sinxdx\int_{0}^{\frac{\pi}{2}} \sin x d x এর মান নিচের কোনটি ?

Comilla · 2017

  • 1-1
  • 00
  • 11
  • 22

উত্তর ও ব্যাখ্যা দেখতে ফ্রি রেজিস্ট্রেশন করো

ফ্রি শুরু করো

11.lnxdx=?\int \ln x d x=?

Barisal · 2017

  • 1x\frac{1}{x}
  • xlnxxx \ln x-x
  • xlnx+xx \ln x+x
  • 1x2\frac{1}{x^{2}}

উত্তর ও ব্যাখ্যা দেখতে ফ্রি রেজিস্ট্রেশন করো

ফ্রি শুরু করো

12.dx36x2=\int \frac{d x}{\sqrt{36-x^{2}}}= কত ?

Chittagong · 2017

  • sin1x+C\sin^{-1} x+C
  • sin1x6+C\sin^{-1} \frac{x}{6}+C
  • 16sin1x+C\frac{1}{6} \sin^{-1} x+C
  • 16sin1x6+C\frac{1}{6} \sin^{-1\frac{x}{6}}+\mathrm{C}

উত্তর ও ব্যাখ্যা দেখতে ফ্রি রেজিস্ট্রেশন করো

ফ্রি শুরু করো

আরো প্রশ্ন দেখো

আরো হাজারো প্রশ্ন + মডেল টেস্ট

ফ্রি রেজিস্ট্রেশন করো — ফেভারিট, AI টিউটর, লিডারবোর্ড ও অ্যানালিটিক্স আনলক করো।